Phòng, Điều trị và Dinh dưỡng cho người bệnh Béo phì

Theo GS.VS.TSKH. Đái Duy Ban để phòng, điều trị thì người bệnh đặc biệt tuân thủ 3 nguyên tắc sau: Phải điều trị kiên trì, lâu dài, phối hợp nhiều phương pháp; Phải điều trị tích cực khi có tăng huyết áp, suy tim...; Điều trị phải giảm được cân một cách từ từ đáp ứng được nhu cầu của người bệnh.

Về mặt dinh dưỡng: Phải thực hiện chế độ ăn giảm năng lượng và tăng cường vận động và thể dục hàng ngày.

Chế độ ăn giảm năng lượng: Giảm lượng thức ăn hàng ngày xuống còn 1/4 -1/3 so với trước (khoảng 800-1200 kcal/kg). Điều chỉnh hành vi ăn uống của cá nhân và phải thay đổi dần dần cộng với sự giúp đỡ của xã hội, môi trường sống... Chế độ ăn hàng ngày: giảm glucid < 60%, lipid hạn chế tối đa, protid có thể dùng 1gr/kg/ngày. Cung cấp đủ vitamin cần thiết: vitamin tan trong dầu, kali, sắt, acid amin.

Hạn chế số bữa ăn trong ngày (3 bữa là đủ) tránh ăn loại glucide hấp thu nhanh và các chất béo bão hoà, muối chỉ dùng khoảng 2-4 gram/ngày.

Cách tính thực đơn dành cho người béo muốn giảm cân được tính theo cân nặng lý tưởng: cân nặng lý tưởng = (chiều cao) 2 x 22

Chế độ ăn: Lao động nhẹ = IBM x (20 - 25 calo); lao động trung bình = IBM x (25 - 30 calo); lao động nặng = IBM x (30 - 35 calo). Phải chú ý các loại thức ăn, thức uống nên dùng và không nên dùng trong điều trị bệnh béo phì, theo đề nghị của Viện Dinh dưỡng:

Thức ăn nên dùng: Gạo tẻ, khoai, đỗ, đậu kết hợp các loại thịt ít mỡ, tôm, cua; Rau quả các hạt; Dầu thực vật 10 - 20g/ngày; Mát < 6g/ngày;

Thức ăn không nên dùng: Mỡ, bơ thịt nhiều mỡ; Các nội tạng của súc vật (óc, chân, lòng, gan, tim); Hạn chế đường, mật, nước ngọt. Bỏ hẳn rượu bia; Tránh ăn mặn, thức ăn nhiều muối.

Chế biến thức ăn: Tránh xào, rán, nhiều mỡ; Tăng dạng luộc, hấp; Rau các loại, tăng lực.                            

Mục tiêu là giảm cân từ từ khoảng 2 - 3 kg/tháng. Phối hợp giáo dục với đề nghị chế độ ăn kiêng cho bệnh nhân, phải theo dõi thường xuyên cân nặng và có biện pháp hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân.

Tăng cường vận động và tập thể dục: Áp dụng tuỳ theo tuổi và các biến chứng đã có ở bệnh nhân hay không, tập thể lực rất hữu ích mặc dù tiêu tốn năng lượng tương đối ít trong khi tập luyện. Phải chia chế độ ăn làm 2 giai đoạn: giai đoạn giảm cân và giai đoạn củng cố kết quả.

 

(Trích nguồn: Cẩm nang chăm sóc sức khỏe gia đình...

GS.VS.TSKH. ĐÁI DUY BAN)